Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao có người "chưa tốt nghiệp đã có việc", trong khi bạn gửi hàng trăm CV mà vẫn... chờ mãi không thấy ai gọi? Hoặc tại sao đồng nghiệp của bạn - người mà bạn nghĩ "cũng bình thường thôi mà" - lại được promote nhanh hơn bạn? 🤔
Câu trả lời có thể nằm ở hai chữ: NETWORKING.
Nhưng nghe từ "networking", nhiều người Việt mình lại... ngại ngùng. "Ủa, networking là đi bợ đỡ à?", "Mình không giỏi social lắm...", "Nghe giả tạo quá, mình không làm được đâu..."
STOP! ✋ Nếu bạn đang nghĩ vậy, bạn đã hiểu sai hoàn toàn về networking rồi!
Hôm nay, mình sẽ phá tan những myth về networking và chia sẻ 7 chiến lược xây dựng mạng lưới quan hệ CHÂN THÀNH - không giả tạo, không bợ đỡ, nhưng vẫn giúp cơ hội việc làm tự tìm đến bạn!
"Your network is your net worth." - Porter Gale
(Mạng lưới quan hệ của bạn chính là giá trị của bạn)
🎯 Tại Sao Networking Lại Quan Trọng Đến Vậy?
Trước khi đi vào các chiến lược, hãy hiểu rõ TẠI SAO networking lại là "cheat code" cho sự nghiệp:
Thực Tế #1: 70-85% Công Việc Không Bao Giờ Được Đăng Công Khai
Đúng vậy! Theo LinkedIn, phần lớn các vị trí được fill thông qua... referral và internal hiring. Nếu bạn chỉ ngồi gửi CV trên job boards, bạn đang cạnh tranh trong một "thị trường" chỉ chiếm 15-30% tổng số cơ hội!
Thực Tế #2: Người Ta Thuê Người Họ BIẾT, Không Phải Người Giỏi Nhất
Nghe có vẻ bất công nhỉ? Nhưng đó là sự thật. Khi có một vị trí mở, hiring manager sẽ ưu tiên hỏi: "Ai đó có biết người phù hợp không?" trước khi post job description.
Thực Tế #3: Networking = Học Hỏi + Cơ Hội + Support System
Networking không chỉ là "kiếm việc". Đó còn là cách bạn học hỏi từ người khác, tìm mentor, và xây dựng một support system khi bạn cần.
⚠️ Myth Buster: Networking KHÔNG phải là:
❌ Đi thu thập danh thiếp như Pokemon
❌ Chỉ liên lạc khi cần nhờ vả
❌ Giả vờ thân thiện để lợi dụng người khác
❌ Chỉ dành cho "người giỏi giao tiếp"
Networking chính là: Xây dựng mối quan hệ chân thành, lâu dài, và có giá trị hai
chiều!
🔑 Chiến Lược #1: "Give First, Ask Later" - Cho Đi Trước Khi Nhận
Đây là nguyên tắc vàng của networking mà 90% người bỏ qua!
Tại Sao Phải "Give First"?
Hãy tưởng tượng bạn nhận được tin nhắn từ một người lạ: "Chào anh/chị, em thấy profile của anh/chị rất ấn tượng. Anh/chị có thể giới thiệu em vào công ty được không ạ?"
Cảm giác của bạn? Có lẽ là... "Ủa, ai thế này?" 😅
Thay vào đó, hãy áp dụng "Give First" principle:
📝 Case Study: Networking Đúng Cách
Tình huống: Bạn muốn connect với một Senior Manager trong ngành của bạn.
❌ Cách SAI (Ask First):
"Chào anh X, em rất ngưỡng mộ anh. Anh có thể dành 30 phút để mentor em được không ạ?"
✅ Cách ĐÚNG (Give First):
"Chào anh X,
Em vừa đọc bài article của anh về [topic] và thấy rất insightful, đặc biệt là phần về [chi tiết cụ
thể]. Em đã apply approach đó vào dự án của em và kết quả rất tốt!
Em có share một case study tương tự mà anh có thể quan tâm [link]. Nó complement với những gì anh đã
viết.
Cảm ơn anh đã share những insights quý giá!"
Kết quả: Anh X reply, bắt đầu conversation, và sau đó tự động offer mentor cho bạn!
Những Cách "Give First" Hiệu Quả
- Share valuable content: Tag người đó vào một article/post họ có thể quan tâm
- Introduce connections: Giới thiệu 2 người có thể hợp tác với nhau
- Offer help: "Em thấy anh đang tìm [X], em có thể giúp được [Y]"
- Give genuine compliment: Khen ngợi công việc của họ một cách cụ thể
- Share insights: Chia sẻ những gì bạn học được từ họ
🔑 Chiến Lược #2: "Quality Over Quantity" - Sâu Hơn Là Rộng
Nhiều người nghĩ networking là có 5000 connections trên LinkedIn. WRONG! 🙅♂️
The Dunbar's Number
Theo nghiên cứu của Robin Dunbar, con người chỉ có thể duy trì khoảng 150 mối quan hệ có ý nghĩa. Vì vậy, thay vì cố gắng connect với mọi người, hãy focus vào việc xây dựng mối quan hệ sâu sắc với một số người!
📊 The Networking Pyramid
Tier 1 - Inner Circle (5-10 người):
Những người bạn tin tưởng tuyệt đối, có thể gọi lúc 2h sáng. Meet ít nhất 1 lần/tháng.
Tier 2 - Active Network (30-50 người):
Đồng nghiệp, mentors, peers trong ngành. Keep in touch ít nhất 1 lần/quý.
Tier 3 - Extended Network (100-200 người):
Acquaintances, cựu đồng nghiệp, connections từ events. Touch base 1-2 lần/năm.
💡 Pro Tip: Tạo một "Networking Spreadsheet" để track:
• Tên, công ty, vị trí
• Lần cuối gặp/nói chuyện
• Topics họ quan tâm
• Action items (khi nào nên reach out tiếp)
Set reminder để reach out định kỳ. Đừng để mối quan hệ "nguội lạnh"!
🔑 Chiến Lược #3: "The Coffee Chat Strategy" - Nghệ Thuật Trò Chuyện Cà Phê
Coffee chat là công cụ networking mạnh nhất nhưng ít người biết cách dùng đúng!
Công Thức Coffee Chat Hoàn Hảo
Bước 1: Invitation (Lời Mời)
Template Email/Message:
"Chào [Tên],
Em là [tên bạn], đang làm [vị trí] tại [công ty]. Em rất admire career path của anh/chị, đặc biệt là
[thành tích cụ thể].
Em đang tìm hiểu về [topic/industry] và rất muốn học hỏi từ kinh nghiệm của anh/chị. Anh/chị có
20-30 phút trong tuần tới để em mời một ly cà phê không ạ?
Em sẽ flexible theo lịch của anh/chị!
Cảm ơn anh/chị!"
Bước 2: Preparation (Chuẩn Bị)
- Research kỹ về người đó (LinkedIn, articles, projects)
- Chuẩn bị 5-7 câu hỏi thông minh (KHÔNG phải "Anh làm gì ở công ty?")
- Có mục tiêu rõ ràng cho cuộc gặp
- Đến sớm 5-10 phút
Bước 3: The Conversation (Cuộc Trò Chuyện)
🎯 Cấu Trúc 30 Phút Coffee Chat
0-5 phút: Small talk, build rapport
"Cảm ơn anh đã dành thời gian! Quán này anh hay đến không ạ?"
5-20 phút: Ask thoughtful questions
• "Anh đã transition từ [A] sang [B] như thế nào?"
• "Nếu anh có thể quay lại, anh sẽ làm gì khác đi?"
• "Skill nào anh thấy quan trọng nhất cho [role/industry]?"
20-28 phút: Share về bản thân (ngắn gọn!)
"Em đang ở giai đoạn [X] và đang consider [Y]..."
28-30 phút: Wrap up & next steps
"Cảm ơn anh rất nhiều! Có ai anh nghĩ em nên nói chuyện thêm không ạ?"
Bước 4: Follow-up (Theo Dõi)
Trong vòng 24 giờ, gửi email:
"Chào anh [Tên],
Cảm ơn anh đã dành thời gian coffee chat với em hôm qua! Em đã học được rất nhiều, đặc biệt là
[insight cụ thể].
Em đã follow up với [action item] mà anh suggest. Em sẽ update anh về progress!
[Optional: Attach something valuable] Em có share một article về [topic] mà anh có thể quan
tâm.
Hy vọng chúng ta sẽ keep in touch!"
🔑 Chiến Lược #4: "The LinkedIn Optimization" - Biến LinkedIn Thành Máy Tạo Cơ Hội
LinkedIn không phải là "CV online". Đó là công cụ networking mạnh nhất thời đại!
5 Bước Optimize LinkedIn Profile
- Headline hấp dẫn: Không phải "Marketing Executive tại ABC Corp"
Mà là: "Helping B2B SaaS companies grow 10x through data-driven marketing | Ex-Google" - About section storytelling: Kể câu chuyện của bạn, không phải list CV
- Featured section: Showcase best work, articles, projects
- Recommendations: Có ít nhất 5-10 recommendations từ colleagues/managers
- Active engagement: Post/comment ít nhất 2-3 lần/tuần
Content Strategy Trên LinkedIn
💡 The 3-2-1 Rule:
• 3 posts chia sẻ insights/lessons learned
• 2 posts engage với content của người khác (thoughtful comments)
• 1 post về thành tích/milestone (nhưng humble!)
Làm vậy mỗi tuần, sau 3 tháng bạn sẽ thấy sự khác biệt!
🔑 Chiến Lược #5: "The Event Mastery" - Chinh Phục Networking Events
Networking events có thể intimidating, nhất là với người introverts. Nhưng đừng lo, đây là cách để "survive and thrive"!
Trước Event: Preparation
- Research attendees: Xem ai sẽ đến, identify 3-5 người bạn muốn meet
- Prepare elevator pitch: 30 giây giới thiệu bản thân (nhưng interesting!)
- Set realistic goals: "Em sẽ nói chuyện với 3 người mới" (không phải 30!)
- Bring business cards: Hoặc chuẩn bị QR code LinkedIn
Trong Event: Execution
🎭 Kịch Bản Networking Event
Opening (Mở đầu):
Tìm người đang đứng một mình hoặc nhóm nhỏ 2-3 người (dễ join hơn nhóm lớn)
"Chào bạn! Mình là [tên]. Bạn đến event này như thế nào?"
Conversation (Trò chuyện):
Áp dụng công thức FORD:
• Family (Gia đình - nhưng cẩn thận!)
• Occupation (Công việc)
• Recreation (Sở thích)
• Dreams (Ước mơ/mục tiêu)
Exit Gracefully (Kết thúc khéo léo):
"Rất vui được nói chuyện với bạn! Mình sẽ connect trên LinkedIn nhé. Chúc bạn enjoy phần còn lại của
event!"
Sau Event: Follow-up
Trong vòng 48 giờ:
- Send LinkedIn connection request với personalized note
- Reference điều gì đó từ conversation
- Nếu hứa sẽ share gì đó, hãy làm ngay!
🔑 Chiến Lược #6: "The Internal Networking" - Đừng Quên Người Trong Công Ty
Nhiều người chỉ focus vào external networking mà quên mất... người ngay trong công ty mình!
Tại Sao Internal Networking Quan Trọng?
- Cơ hội thăng tiến thường đến từ internal referrals
- Cross-functional relationships giúp bạn làm việc hiệu quả hơn
- Khi bạn cần chuyển team/department, bạn cần advocates
Cách Networking Trong Công Ty
📅 Weekly Internal Networking Plan
Thứ 2: Coffee chat với 1 người từ team khác
Thứ 4: Join một internal community/interest group
Thứ 6: Lunch với đồng nghiệp (không phải team của bạn)
Monthly: Attend all-hands meeting và ask thoughtful questions
Quarterly: Volunteer cho cross-functional projects
💡 The "Skip-Level" Strategy:
Đừng chỉ network với peers. Hãy cố gắng connect với:
• Manager của manager bạn
• Leaders từ departments khác
• Executives (khi có cơ hội phù hợp)
Nhưng nhớ: Làm một cách tự nhiên, không forced!
🔑 Chiến Lược #7: "The Long Game" - Duy Trì Mối Quan Hệ Lâu Dài
Networking không phải là sprint, mà là marathon!
The "Touch Point" System
📊 Frequency Guide
Tier 1 (Inner Circle): Touch base mỗi tháng
• Coffee/lunch catch-up
• Quick check-in message
• Share interesting opportunities
Tier 2 (Active Network): Touch base mỗi quý
• Quarterly coffee chat
• Share relevant articles/insights
• Congratulate on achievements
Tier 3 (Extended Network): Touch base 1-2 lần/năm
• Holiday greetings (nhưng personalized!)
• Congratulate on job changes/promotions
• Share major updates của bạn
Những Dịp "Tự Nhiên" Để Reach Out
- Khi họ được promote/đổi việc
- Khi họ post something interesting trên LinkedIn
- Khi bạn thấy article/opportunity phù hợp với họ
- Khi bạn đến thành phố của họ
- Ngày kỷ niệm (work anniversary, birthday nếu biết)
❌ ĐỪNG Làm Những Điều Này:
- Chỉ liên lạc khi cần nhờ vả: "Lâu rồi không gặp! À, công ty bạn có tuyển người không?"
- Mass messaging: Copy-paste cùng một message cho 50 người
- Quên tên người ta: "Ủa, mình gặp ở đâu nhỉ?"
- Không follow through: Hứa sẽ làm gì đó rồi... biến mất
- Overshare ngay lần đầu: Dump toàn bộ life story trong 5 phút đầu
🎁 Bonus: Networking Cho Người Introverts
Nếu bạn là người introvert, đây là tin tốt: Introverts có thể networking tốt hơn extroverts!
Tại Sao?
- Introverts thường lắng nghe tốt hơn
- Prefer deep conversations hơn small talk
- Thoughtful và genuine trong interactions
- Good at one-on-one connections
Networking Tips Cho Introverts
- Focus on 1-on-1: Coffee chats thay vì large events
- Prepare questions: Để không phải "wing it"
- Set time limits: "Em chỉ ở event 1 tiếng thôi"
- Recharge after: Schedule downtime sau networking events
- Use online platforms: LinkedIn, email thay vì phone calls
- Bring a buddy: Đi với friend để có "safety net"
🎯 Kết Luận: Networking Là Đầu Tư, Không Phải Chi Phí
Sau tất cả, networking không phải là "bợ đỡ" hay "lợi dụng". Đó là việc xây dựng những mối quan hệ chân thành, có giá trị hai chiều.
Hãy nhớ rằng:
- Give before you ask: Luôn tìm cách giúp đỡ người khác trước
- Quality over quantity: 10 mối quan hệ sâu > 1000 connections nông cạn
- Be genuine: Người ta cảm nhận được sự chân thành
- Play the long game: Networking là marathon, không phải sprint
- Follow through: Làm những gì bạn hứa
"Networking is not about just connecting people. It's about connecting people with people, people with ideas, and people with opportunities." - Michele Jennae
Action Plan 30 Ngày
Tuần 1: Optimize LinkedIn profile + Identify 10 người bạn muốn connect
Tuần 2: Reach out to 3 người với "give first" approach
Tuần 3: Schedule 2 coffee chats
Tuần 4: Attend 1 networking event + Follow up với mọi người bạn đã gặp
Và quan trọng nhất: Hãy bắt đầu NGAY HÔM NAY! Đừng đợi đến khi bạn "cần" networking mới bắt đầu. Lúc đó đã muộn rồi!
Chúc bạn xây dựng được một mạng lưới quan hệ vững mạnh và cơ hội sẽ tự tìm đến bạn! 🚀🤝