Bạn đã làm việc chăm chỉ cả năm. Bạn hoàn thành vượt KPI. Bạn thậm chí còn làm thêm giờ không công. Nhưng khi nhìn vào bảng lương cuối tháng, bạn thấy... con số đó vẫn y chang như 2 năm trước. 💔
Bạn nghĩ: "Mình xứng đáng được tăng lương". Nhưng mỗi lần định vào phòng sếp, bạn lại tự thuyết phục bản thân: "Thôi, để tháng sau vậy. Giờ chưa phải lúc..."
Và "tháng sau" đó... không bao giờ đến. 😅
Nếu bạn đang trong tình huống này, chào mừng đến với câu lạc bộ "Muốn Tăng Lương Nhưng Không Dám Mở Miệng" - một câu lạc bộ có hàng triệu thành viên trên toàn thế giới! Nhưng đừng lo, hôm nay mình sẽ chia sẻ công thức 5 bước đã giúp hàng nghìn người đàm phán tăng lương thành công.
"Bạn không nhận được những gì bạn xứng đáng. Bạn nhận được những gì bạn đàm phán." - Chester L. Karrass
🎯 Tại Sao Bạn Chưa Được Tăng Lương? (Spoiler: Không Phải Vì Bạn Không Xứng Đáng)
Trước khi đi vào công thức, hãy hiểu rõ tại sao nhiều người làm việc xuất sắc nhưng vẫn không được tăng lương:
Lý Do #1: Bạn Chưa Bao Giờ Yêu Cầu
Nghe có vẻ đơn giản nhưng đây là lý do phổ biến nhất. Một nghiên cứu của Salary.com cho thấy 75% nhân viên chưa bao giờ yêu cầu tăng lương. Họ chờ đợi sếp "tự động" nhận ra giá trị của họ.
Thực tế tàn khốc: Sếp của bạn có 1001 việc phải lo. Nếu bạn không nhắc nhở, họ sẽ... quên mất!
Lý Do #2: Bạn Không Có "Evidence"
Nhiều người vào phòng sếp với lý lẽ: "Em làm việc chăm chỉ lắm ạ!" - Nhưng đó không phải là evidence, đó là... cảm xúc. Sếp cần con số, cần kết quả cụ thể.
Lý Do #3: Bạn Chọn Sai Thời Điểm
Xin tăng lương ngay sau khi công ty vừa công bố cắt giảm ngân sách? Hoặc vào lúc sếp đang stress vì deadline? Đó là... tự sát nghề nghiệp! 😅
⚠️ Sự thật đau lòng: Theo PayScale, những người thường xuyên đàm phán lương có thu nhập cao hơn 7.4% so với những người không bao giờ đàm phán. Trong 10 năm sự nghiệp, con số này có thể lên đến... vài trăm triệu đồng!
📋 Bước 1: Chuẩn Bị "Bộ Hồ Sơ Tăng Lương" Không Thể Từ Chối
Đây là bước quan trọng nhất nhưng cũng là bước mà 90% người bỏ qua. Bạn cần chuẩn bị một "case" vững chắc như luật sư chuẩn bị cho phiên tòa!
Tài Liệu Bạn Cần Chuẩn Bị
1. Danh Sách Thành Tích Cụ Thể (Achievement Log)
Đừng chỉ nói "em làm việc tốt". Hãy liệt kê:
- Dự án đã hoàn thành: "Em đã lead dự án X, giúp tăng doanh thu 25% trong Q3"
- Vấn đề đã giải quyết: "Em tối ưu quy trình Y, giảm thời gian xử lý từ 5 ngày xuống 2 ngày"
- Sáng kiến mới: "Em đề xuất và triển khai công cụ Z, tiết kiệm 30 triệu/tháng cho công ty"
💡 Pro Tip: Bắt đầu viết "Work Journal" từ hôm nay. Mỗi tuần, note lại 3-5 thành tích nhỏ. Sau 6 tháng, bạn sẽ có một danh sách ấn tượng!
2. Nghiên Cứu Thị Trường Lương (Market Research)
Tìm hiểu mức lương trung bình cho vị trí của bạn qua:
- Websites: VietnamWorks Salary Report, JobStreet Salary Guide
- LinkedIn: Tham khảo profile của người cùng vị trí
- Network: Hỏi bạn bè trong ngành (nhưng khéo léo nhé!)
3. Bằng Chứng Về Sự Phát Triển
- Chứng chỉ mới đạt được
- Kỹ năng mới học được
- Trách nhiệm mới đảm nhận
📝 Template "Achievement Log"
Dự án/Thành tích: Tối ưu hóa quy trình onboarding khách hàng
Thời gian: Q2 2024
Kết quả đo lường được:
• Giảm thời gian onboarding từ 7 ngày xuống 3 ngày (57% improvement)
• Tăng customer satisfaction score từ 7.2 lên 8.9
• Tiết kiệm 15 giờ/tuần cho team support
Impact lên công ty: Cho phép team nhận thêm 40% khách hàng mới mà không cần tuyển
thêm người
📋 Bước 2: Chọn Thời Điểm Vàng - Timing Is Everything!
Bạn có thể có bộ hồ sơ hoàn hảo, nhưng nếu chọn sai thời điểm, tỷ lệ thành công sẽ giảm 70%!
✅ Thời Điểm TỐT Để Xin Tăng Lương
- Sau khi hoàn thành dự án lớn thành công: Lúc này giá trị của bạn đang "nóng hổi"
- Trong kỳ review hàng năm: Đây là lúc công ty đã budget sẵn cho tăng lương
- Khi công ty vừa có tin tốt: Vừa ký được hợp đồng lớn? Doanh thu tăng trưởng? Perfect timing!
- Khi bạn vừa nhận thêm trách nhiệm: "Em đang làm công việc của Senior nhưng lương vẫn là Junior ạ"
❌ Thời Điểm TỆ Để Xin Tăng Lương
- Khi công ty đang cắt giảm chi phí
- Ngay sau khi bạn mắc lỗi lớn
- Khi sếp đang trong giai đoạn stress cao
- Cuối năm tài chính khi budget đã hết
⚠️ Red Flag: Nếu công ty đang trong giai đoạn khó khăn (layoff, cắt giảm), việc xin tăng lương có thể khiến bạn trở thành "target" tiếp theo. Hãy đợi thời điểm tốt hơn!
📋 Bước 3: Chuẩn Bị Kịch Bản Đàm Phán - Script Your Success
Đừng bao giờ vào phòng sếp mà không có kịch bản! Dưới đây là template đã được kiểm chứng:
Phần 1: Mở Đầu (Opening)
Mục tiêu: Đặt tone tích cực và chuyên nghiệp
Script mẫu:
"Anh/chị ơi, em muốn dành 15-20 phút để discuss về sự phát triển nghề nghiệp của em. Em đã chuẩn bị
một số tài liệu về những đóng góp của em trong thời gian qua. Anh/chị có thời gian trong tuần này
không ạ?"
Phần 2: Trình Bày Thành Tích (Present Your Case)
Mục tiêu: Chứng minh giá trị của bạn bằng con số
Script mẫu:
"Trong 12 tháng qua, em đã đạt được một số thành tích sau:
1️⃣ Về doanh thu: Em đã close được 15 deals với tổng giá trị 2.3 tỷ, vượt target
130%
2️⃣ Về quy trình: Em đã tối ưu hóa quy trình ABC, giúp team tiết kiệm 20
giờ/tuần
3️⃣ Về phát triển team: Em đã mentor 3 junior members, giúp họ rút ngắn learning
curve từ 6 tháng xuống 3 tháng
Em có document chi tiết hơn ở đây ạ. (Đưa tài liệu)"
Phần 3: Đưa Ra Yêu Cầu (Make The Ask)
Mục tiêu: Nêu rõ mong muốn với con số cụ thể
Script mẫu:
"Dựa trên những đóng góp này và sau khi research mức lương thị trường cho vị trí Senior Marketing
Manager với 5 năm kinh nghiệm, em thấy mức lương hiện tại của em đang thấp hơn market rate khoảng
20-25%.
Em mong muốn được review lại mức lương lên [CON SỐ CỤ THỂ] để phù hợp hơn với vai
trò và đóng góp của em. Anh/chị thấy thế nào ạ?"
💡 Pro Tip về Con Số:
• Đưa ra một range thay vì một con số cố định: "20-25 triệu" thay vì "22 triệu"
• Con số thấp nhất trong range phải là mức bạn chấp nhận được
• Aim cao hơn 10-15% so với mục tiêu thực sự để có "buffer" khi đàm phán
Phần 4: Xử Lý Phản Đối (Handle Objections)
Chuẩn bị sẵn câu trả lời cho các phản đối phổ biến:
Phản đối #1: "Công ty đang khó khăn về tài chính"
Trả lời: "Em hiểu ạ. Vậy nếu không thể tăng lương ngay bây giờ, em có thể đề xuất một roadmap? Ví dụ như review lại sau 3 tháng nếu em đạt được [mục tiêu cụ thể]? Hoặc có thể xem xét các benefits khác như flexible working, thêm ngày nghỉ phép?"
Phản đối #2: "Em còn trẻ, cần học hỏi thêm"
Trả lời: "Em đồng ý là em vẫn đang học hỏi mỗi ngày ạ. Tuy nhiên, em muốn highlight rằng em đã đảm nhận thêm [trách nhiệm X, Y, Z] và deliver kết quả [A, B, C]. Em tin rằng mức lương nên phản ánh giá trị em đang mang lại cho công ty, không chỉ dựa trên tuổi tác ạ."
Phản đối #3: "Chưa đến kỳ review"
Trả lời: "Em hiểu ạ. Nhưng em đã đảm nhận vai trò và trách nhiệm mới từ [thời điểm], và em nghĩ đây là thời điểm phù hợp để discuss về compensation tương ứng. Nếu anh/chị thấy chưa phù hợp, em có thể schedule một cuộc họp chính thức vào kỳ review không ạ?"
📋 Bước 4: Thực Hiện Cuộc Đàm Phán - Show Time!
Những Điều NÊN Làm Trong Buổi Đàm Phán
- ✅ Dress professionally: Ăn mặc chỉnh chu hơn bình thường một chút
- ✅ Mang tài liệu in ra: Không chỉ show trên laptop
- ✅ Giữ thái độ tự tin nhưng khiêm tốn: Confident, not arrogant
- ✅ Lắng nghe nhiều hơn nói: Tỷ lệ 40% nói - 60% nghe
- ✅ Ghi chú lại những gì sếp nói: Cho thấy bạn coi trọng cuộc trò chuyện
Những Điều KHÔNG NÊN Làm
- ❌ Đe dọa nghỉ việc: "Nếu không tăng lương em sẽ nghỉ" - Đây là ultimatum, không phải đàm phán
- ❌ So sánh với đồng nghiệp: "Bạn Hùng được tăng mà sao em không?" - Unprofessional!
- ❌ Nói về vấn đề cá nhân: "Em cần tiền vì phải trả nợ" - Đây không phải lý do công ty phải tăng lương
- ❌ Cảm xúc quá mức: Khóc, giận dữ, hoặc quá hưng phấn đều không tốt
- ❌ Chấp nhận ngay lập tức: Nếu sếp đồng ý, hãy nói "Em cảm ơn anh/chị. Cho em 1 ngày để suy nghĩ và em sẽ confirm lại"
⚠️ Lưu Ý Quan Trọng: Nếu bạn đưa ra "ultimatum" (đe dọa nghỉ việc), hãy chuẩn bị sẵn sàng THỰC SỰ nghỉ việc. Đừng bluff nếu bạn không dám làm theo!
📋 Bước 5: Follow Up & Plan B - Không Phải Lúc Nào Cũng Được Như Ý
Kịch Bản #1: Sếp Đồng Ý Tăng Lương 🎉
Việc cần làm:
- Cảm ơn sếp chân thành
- Yêu cầu confirm bằng văn bản (email)
- Hỏi rõ: Khi nào có hiệu lực? Tăng bao nhiêu chính xác?
- Gửi email follow-up tóm tắt những gì đã thống nhất
Kịch Bản #2: Sếp Nói "Để Anh/Chị Xem Xét"
Việc cần làm:
- Hỏi rõ timeline: "Anh/chị sẽ có feedback khi nào ạ?"
- Set up meeting follow-up: "Em có thể schedule một cuộc họp sau 2 tuần để discuss thêm không ạ?"
- Gửi email summary ngay sau cuộc họp
- Theo dúi đúng timeline đã hẹn
Kịch Bản #3: Sếp Từ Chối ❌
Đừng hoảng loạn! Hãy làm theo các bước sau:
Bước 1: Hỏi Rõ Lý Do
"Em hiểu ạ. Anh/chị có thể cho em biết cụ thể em cần cải thiện những gì để có thể được xem xét tăng lương trong tương lai không ạ?"
Bước 2: Đề Xuất Roadmap
"Vậy nếu em đạt được [mục tiêu A, B, C] trong 6 tháng tới, chúng ta có thể review lại compensation không ạ?"
Bước 3: Đàm Phán Benefits Khác
"Nếu hiện tại chưa thể tăng lương, em có thể đề xuất một số benefits khác như:
• Thêm 3-5 ngày nghỉ phép/năm
• Flexible working (WFH 2 ngày/tuần)
• Budget cho training/courses
• Bonus dựa trên performance"
💡 Pro Tip: Nếu bị từ chối, đừng bao giờ nói "Vậy em sẽ tìm việc khác". Thay vào đó, hãy cảm ơn sếp đã dành thời gian, và cam kết sẽ cố gắng hơn nữa. Sau đó... bạn có thể bắt đầu tìm việc mới một cách kín đáo! 😉
🎁 Bonus: Khi Nào Nên Nghỉ Việc Thay Vì Xin Tăng Lương?
Đôi khi, cách tăng lương nhanh nhất không phải là đàm phán với sếp hiện tại, mà là... nhảy việc!
Dấu Hiệu Bạn Nên Cân Nhắc Tìm Việc Mới
- Bạn đã xin tăng lương 2-3 lần nhưng đều bị từ chối
- Mức lương của bạn thấp hơn market rate 30% trở lên
- Công ty không có budget cho tăng lương nhưng vẫn tuyển người mới với lương cao hơn bạn
- Bạn không còn cơ hội phát triển tại công ty hiện tại
- Văn hóa công ty toxic và không có dấu hiệu cải thiện
"Theo nghiên cứu của Forbes, người nhảy việc có thu nhập tăng trung bình 10-20%/lần, trong khi người ở lại công ty cũ chỉ tăng 3-5%/năm. Trong 10 năm sự nghiệp, sự chênh lệch này có thể lên đến hàng trăm triệu đồng!"
🎯 Kết Luận: Bạn Xứng Đáng Được Trả Công Xứng Đáng!
Xin tăng lương không phải là "xin xỏ" hay "ăn may". Đó là một cuộc đàm phán chuyên nghiệp dựa trên giá trị bạn mang lại cho công ty.
Hãy nhớ rằng:
- Chuẩn bị kỹ lưỡng: Evidence beats emotion
- Chọn đúng thời điểm: Timing is everything
- Tự tin nhưng khiêm tốn: Confident, not arrogant
- Luôn có Plan B: Đừng đặt tất cả trứng vào một giỏ
Và quan trọng nhất: Đừng bao giờ ngại yêu cầu những gì bạn xứng đáng! Nếu bạn không advocate cho bản thân, sẽ không có ai làm điều đó cho bạn.
💡 Action Plan Cho Bạn:
Tuần này: Bắt đầu viết Achievement Log
Tháng này: Research mức lương thị trường
Quý này: Schedule cuộc họp với sếp để discuss career development
Năm này: Đạt được mức lương xứng đáng với giá trị của bạn!
Chúc bạn thành công trong cuộc đàm phán tăng lương sắp tới! Hãy nhớ: Bạn không đang xin, bạn đang đàm phán. Và đàm phán là một kỹ năng có thể học được! 💪💰